Nysa - Śląski Rzym

[regon30]

środa, 19 kwietnia 2017
NYSA - ŚLĄSKI RZYM

Jest średniej wielkości miastem powiatowym na Opolszczyźnie. Nazwa miejscowości pochodzi od przepływającej przezeń rzeki - Nysy Kłodzkiej. W pobliżu znajduje się też sztuczny zbiornik wodny - Jezioro Nyskie. Nysa nazywana jest Śląskim Rzymem, gdyż pod koniec XIII wieku była tu stolica księstwa biskupiego. Obecnie liczy około 40 tysięcy mieszkańców.
To jedno z najstarszych miast na Śląsku, którego początki (jako osady) sięgają ponoć X wieku, choć dokumentach pierwsze wzmianki pojawiły się dopiero dwieście lat później. Już w średniowieczu miasto było znanym ośrodkiem edukacyjnym - istniały tu szkoła parafialna, a później gimnazjum. Silne były tu także handel i rzemiosło.




Podobnie jak cały Śląsk Nysa wielokrotnie na przestrzeni wieków zmieniała przynależność państwową. Zarówno w historii jak też w architekturze można zauważyć wpływy czeskie, niemieckie, polskie, a nawet francuskie (w czasach Napoleona). Była też synagoga i spora część ludności pochodzenia żydowskiego. Po przejęciu władzy przez państwo pruskie nastąpiła sekularyzacja Nysy, a dobra kościelne przeszły na własność państwa. Miasto było bardzo zniszczone w 1945 roku podczas przejścia tędy Armii Czerwonej.

W Nysie jest mnóstwo pięknych zabytków. Chociaż niektóre z nich wciąż wołają o restaurację, warto tu przyjechać. Rzuca się w oczy wielka liczba kościołów, z których najbardziej warto wymienić dwunastowieczną bazylikę św. Jakuba i św. Agnieszki uznawaną za jeden z najpiękniejszych kościołów Opolszczyzny, prócz tego dwa niemal bliźniaczo podobne barokowe kościoły - Wniebowzięcia N.M.P. i św. Piotra i Pawła.

W pobliżu Rynku można zobaczyć sporo zabytkowych kamienic, okazały dom Wagi Miejskiej, pozostałości po dawnych murach obronnych z wieżami - Ziębicką i Wrocławską. Jest też coś dla miłośników dawnych fortyfikacji - bastion świętej Jadwigi.

Jedną z najbardziej znanych mieszkanek Nysy była błogosławiona Maria Luiza Merkert nazywana śląską samarytanką. Opiekowała się ona chorymi i ubogimi zakładając zgromadzenie sióstr elżbietanek. W mieście jest wiele tablic pamiątkowych jej poświęconych.

Na temat sióstr elżbietanek, kościołów św. Jakuba oraz Piotra i Pawła pisałam u siebie. Jak kogoś interesuje zapraszam

[regon30]

Kościół Wniebowzięcia N.M.P.

[regon30]

Dom Wagi

[regon30]

Zabytkowe kamienice

SDC13908.jpg

[regon30]

Kościół św. Piotra i Pawła

[regon30]

Bazylika św. Jakuba i św. Agnieszki

[gar]

Nysa to rzeczywiście niezwykle ciekawe miejsce. Dzwonnica przy bazylice kryje nyski skarb. Warto zerknąć na Piękną Studnię lub wjechać windą na odbudowaną wieżę ratuszową.
W centrum miasta zamiast pięknych kamienic w większości straszą brzydkie blokowiska. Niestety nie jest to sprawka Armii Czerwonej, a Polaków którzy pojawili się tuż za nią (zarówno w sensie budowy paskudztw jak i zniszczenia zabytkowej zabudowy miasta).

[Comen]

W Nysie też już ani widu ani słychu jeżeli chodzi o kultowy samochód z tutejszych zakładów. A nyski podobnie jak i żuki były popularne na polskich drogach. Po Starze w Starachowicach pozostały jednak jakieś ślady.

[gar]

Zmiany w Nysie - chwilowo niestety na gorsze.
Duża część miasta rozkopana - podobno prace mają trwać nawet 4 lata.
Nowy pomnik Piłsudskiego na Kasztance o urodzie nienachalnej.
Obok pięknego budynku Wagi Miejskiej stawiają nowoczesnego potworka architektonicznego.

[gar]

Znalazłem fajną knajpkę w Nysie, ale sporo poza centrum. Nazywa się Smaki Armenii i specjalizuje się w kuchni ormiańskiej. Znają się tam na rzeczy. Żarełko świetne. Niedziela, więc ludzi multum - na szczęście przezornie miałem zamówiony stolik, bo inaczej trzeba by było swoje odczekać w oczekiwaniu na wolne miejsca.

[Adler]

Coś się zmieniło w Nysie od Twojego wcześniejszego posta?

[gar]

Centrum miasta nadal rozkopane. Dodatkowo rozkopany plac dworcowy - może to nadzieja na jakieś zmiany, ale póki co wygląda to słabo i dojście do stacji jest niewyględne. Co zrobili z dworcem autobusowym nie wiem - widziałem tylko przystanek dla PKS-ów blisko Wieży Bramy Ziębickiej.
Potworek architektoniczny na rynku już stoi (niestety).
Z dobrych rzeczy: jest dość fajna trasa spacerowa po fortach nyskich. I wieża wodna wyremontowana (niestety teraz zamknięta, ale może w sezonie da się wejść na górę, bo taras widokowy z lunetą widać z dołu).

[Comen]

A na słynnym pentagramie na Placu Paderewskiego byłeś?

[gar]

Nie. Podobno jest po przebudowie, ale darowałem sobie spacer w tamtą stronę, bo bardziej interesowała mnie nowa ścieżka po fortach.

[tadeks]

Nysę zwiedzałem chyba 30 lat temu. Odwiedziłem też w ub. wieku wiele miejsc/miejscowości na zachód i południe od Nysy.
Na północ od Nysy nic, a tam jest miejsce, do którego bez efektu przymierzam się od kilkudziesięciu lat.
Bywało nie po drodze, albo brak czasu, albo fatalna pogoda...
To zamek (czy to pałac) w Kopicach.
Był ktoś?

[gar]

Byłem. Pałac w Kopicach jest niedostępny do zwiedzania.

[kataton]

W Nysie, ściana w ścianę z kościołem Piotra i Pawła, w poklasztornym budynku, znajdowała się jedna z moich ulubionych noclegowni - o złowrogiej nazwie "Diecezjalny Dom Formacyjny".
Piszę w czasie przeszłym, bo w 2024 przybytek ów mocno doświadczyła powódź, a w 2025 zamknięto go dla gości do odwołania.

Nie wiem, co tam za rewolucje wyczyniają, ale obawiam się, że po nowym "sformatowaniu" przeistoczy się w komercyjny hostel jakich wiele i cały dawny "surowy" urok zniknie. Obym się mylił. Była to bowiem fantastyczna miejscówka "z duszą", z przemiłymi paniami (nie, niestety nie w habitach), za śmieszne pieniądze.

A Nysa mimo architektonicznych gwałtów - ma swój smutny urok. Ogromne muzeum - współczuję paniom, które muszą oprowadzać po wszystkich wnętrzach każdego pojedynczego turystę.