Głuchoniemcy - grupa etniczna w Zachodniej Galicji

[Morcin]

Wyjaśnienie z wikipedii na temat terminu "Głuchoniemcy":
„Józef Szujski sugerował, że pojęcie to należy rozumieć jako „Niemcy w głuszu”, co mniej więcej odpowiada określeniu „Walddeutsche” dosł. „leśni Niemcy” [w:] Stanisław Rymar. Haczów, wieś ongiś królewska. 1962."
... i z tego co pamiętam, niemieccy naukowcy używali tego terminu, więc zgaduję, że naukowcom chodziło o doprecyzowanie terminu. Inna wersja głosi, że Głuchoniemcy pochodzi od głuchoty, czyli ongiś nierozumienia języka polskiego, wolę leśną wersję

[Adler]

Określenie "Walddeutsche" interpretowane jako Głuchoniemcy do mnie osobiście nie przemawia (takie tam rozważania germanisty). Dlaczego np. nie Heidedeutsche, Einödedeutsche, czy Ödnisdeutsche? Według aktualnego nazewnictwa powinniśmy zatem tę grupę etniczną określać mianem "Leśnych Niemców", a nie Głuchoniemców.

[Comen]

Tlumaczenia nie zawsze są wierne oryginałowi. Dlaczego polski Międzychód to niemiecki Birnbaum. Bo Niemców zainteresowała legenda o gruszy a nas położenie wśród bagien.

[Morcin]

Dla projektu "Głuchoniemcy (Walddeutsche): przeszłość i teraźniejszość zapomnianych społeczności lokalnych na Pogórzu Karpackim." (prof. Marcin Solarz z Uniwersytetu Warszawskiego) powstał jakiś czas temu profil na FB pod hasłem projekt "Głuchoniemcy".

[hanskloc]

Skąd nazwa "Walddeutsche" w odniesieniu do Głuchoniemców?
Z niemieckiego...'Wald' to las, a 'taub' to głuchy...

Stąd, że oficjalne stanowisko jest takie, że człon "głucho" nie pochodzi od słowa "głuchy", a od słowa "głusz" oznaczającego las, chociaż bodajże Wincenty Pol pisał że głuchoniemcy nazywają tak siebie ponieważ choć mają niemieckie korzenie, to są zupełnie głusi na swój język (głuchoniemcy zostali całkiem spolonizowani gdzieś w XVIII wieku). W sumie to sam nie wiem kompletnie dlaczego ustalono że nazwa "głuchoniemcy" pochodzi od połączenia głusz-niemcy, nie głusi-niemcy, bo znam tylko jeden argument za tym stanowiskiem, i w żaden sposób nie zaprzecza teorii Wincentego Pola

[hanskloc]

Z mojego "researchu" (korzystałem praktycznie tylko i wyłącznie z wikipedii) wynika że przodkowie głuchoniemców pochodzą z tych samych terenów co przodkowie sasów siedmiogrodzkich, którzy przybyli tam w XIII wieku podczas drugiej fali osadnictwa na wschodnich rubieżach węgier z terenów dzisiejszej Turyngii, Frankonii, północnej Bawarii i południowej Holandii, której kultura w tym czasie prawdopodbnie nie różniła się bardzo z niemieckiej. Także można powiedzieć że sasi siedmiogrodzcy są etnicznie krewniakami głuchoniemców (bo więzami krwi głuchoniemcy prawdopodobnie z czasem stali się bardziej powiązani z ludnością słowiańską, a sasi z węgierską).

[dinksiarz]

Ankieta projektu Głuconiemcy przeprowadzany przez UW
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIp ... RFNdRG-_Pw

[Comen]

Ankieta ma zapewne na celu zdobycie kontaktów do ludzi zajmujących się historią tej grupy etnicznej lub posiadających szeroką wiedzę na jej temat.

[dinksiarz]

Głuchoniemcy. Akcja Hatschower

„Nadejdzie kiedyś czas, gdy Głuchoniemcy jako jeden mąż będą kroczyć pod wodzą Adolfa Hitlera w potężnej armii niemieckiej wspólnoty...” („Zew przodków” E. Haczowski)

Niemcy w trakcje okupacji szybko zorientowali się, że na Podkarpaciu istnieje stare osadnictwo niemieckie, wprawdzie całkowicie spolonizowane ale jednak niemieckie. Blond włosy, niebieskie oczy dzieci z Haczowa doprowadziła nazistów na trop Głuchoniemców czyli zaginionej rasy germańskiej. W Krakowie w latach 1940-1945 powołano Institut für Deutsche Ostarbeit (IDO) – Instytut Niemieckich Prac na Wschodzie, w którego strukturach znajdowała się sekcja rasowa i ludoznawcza (niem. Sektion Rassen und Volkstumsforschung), kierowana przez austriackich antropologów. Prowadzili oni badania antropologiczne z zakresu ras i ludoznawstwa kładąc duży nacisk na mieszkańców okolic Komborni, Korczyny i Krosna, a głównie przyglądając się mieszkańcom Haczowa. Zachowały się m.in. karty antropometryczne oraz kartoteki z odbitkami odcisków palców i całych dłoni, zdjęcia twarzy, głowy, dłoni, stóp oraz koperty z próbkami włosów. Historie polskich etnografów i historyków co do pochodzenia Głuchoniemców potwierdziły niemieckie badania. Władze postanowiły na powrót przywrócić mieszkańców Podkarpacia na łono III Rzeszy. Zaliczono Głuchoniemców jako Deutsche Volksliste jako tzw. Deutschstämmige, czyli pochodzenia niemieckiego. Szacowano, że z gmin powiatów krośnieńskiego, sanockiego i rzeszowskiego będzie można przypisać pochodzenie niemieckie ok. 100 tysiącom osób. Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Rzeszy z dnia 4 marca 1941 na terenach Generalnego Gubernatorstwa wprowadzono czterostopniową Deutsche Volksliste, w której Deutschstämmige zaliczeni zostali do drugiej kategorii jako osoby przyznające się do narodowości niemieckiej, posługujące się na co dzień językiem niemieckim, kultywujące kulturę niemiecką, zachowujące się biernie. Niemcy postanowili utworzyć odrębną narodowość w Haczowie. Stworzyli nawet nowy termin określający haczowian jako Hatschower. Akcja miała następnie objąć pozostałe miejscowości regionu. Dla Głuchoniemców postanowiono wprowadzić pewne ustępstwa jako cennym rasowo, np. zwolnienie z więzień i zsyłki bliskich, większe racje żywieniowe, większą swobodę niż w przypadku narodowości polskiej. Niewiele te uchylenia pomogły, lokalna ludność nie chciała przechodzić na niemieckie obywatelstwo. Postanowiono więc grozić wywozem do obozów zagłady, jednakże groźby też nic nie pomogły. Ani jeden haczowianin nie podjął współpracy z okupantem. No, jeden się w sumie skusił ale był na tyle cwany, że przyznał się do narodowości Szwedzkiej, a Szwecja podczas II wojny światowej zachowała neutralność. Po nieudanej akcji germanizacji rozpoczęły się restrykcje, wielu mieszkańców Haczowa wywieziono do więzienia w Sanoku lub do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.
Na fotografii dzieci z Haczowa autor Hans Graul dla Institut für Deutsche Ostarbeit, z archiwów Uniwersytetu Jagiellońskiego

[Comen]

Czyli ostatecznie Niemcy wykończyli swoich pobratymców czy reszty dokonali Rosjanie?

[dinksiarz]

Po wojnie fakt faktem byli trochę szykanowani. Co ciekawe po wojnie mój dziadek wylądował na Syberii i z niej uciekł. Ale dlaczego tam się znalazł nikt z rodziny nie wie. A ci co mogli by wiedzieć, to już dawno nie żyją.